Zniekształcone małżowiny uszne- co zrobić?

Ucho ludzkie pełni niezwykle ważną rolę w funkcjonowaniu człowieka. To przede wszystkim narząd słuchu i równowagi. Małżowiny uszne, ze względu na swoje położenie po obu stronach głowy, mają również znaczenie dla wyglądu i proporcji twarzy. Odstające uszy czy zniekształcone małżowiny uszne mogą być źródłem dyskomfortu związanego z wyglądem. Czy takie nieprawidłowości można skorygować?

Budowa narządu słuchu i równowagi

Ucho składa się z 3 części: ucha zewnętrznego, środkowego i wewnętrznego.

Ucho zewnętrzne

Składa się z małżowiny usznej i zewnętrznego przewodu słuchowego. Małżowina to fałd skóry rozpięty na rusztowaniu chrzęstnym. Jej kształt i pofałdowana powierzchnia to przystosowanie do wyłapywania fal dźwiękowych, wzmacniania ich i przekazywania do zewnętrznego przewodu słuchowego. Wnętrze tego kanału wyposażone jest we włoski i gruczoły produkujące woskowinę. Elementy te chronią przed wniknięciem do dalszych struktur ucha wszelkich zanieczyszczeń, pyłów czy drobnoustrojów.

Ucho środkowe

Tworzy je jama bębenkowa wypełniona powietrzem, w której znajdują się 3 kosteczki słuchowe: młoteczek, kowadełko i strzemiączko. Te najmniejsze elementy kostne w ciele człowieka mają za zadanie wzmocnienie dochodzących drgań.

Jama bębenkowa

Struktura ta łączy się z gardłem za pośrednictwem przewodu zwanego trąbką Eustachiusza. Trąbka odpowiada za wyrównywanie ciśnień między uchem środkowym a otoczeniem. Różnica ciśnień pojawia się na przykład podczas startu i lądowania samolotu, wspinaczki górskiej lub słuchania muzyki przez słuchawki uszne.

Ucho wewnętrzne

Ucho wewnętrzne obejmuje ślimak oraz narząd przedsionkowy, w którego skład wchodzą przedsionek i kanały półkoliste. Ślimak zawiera właściwy narząd słuchu, natomiast struktury układu przedsionkowego odpowiadają za odbieranie informacji o ruchach i położeniu głowy, uczestnicząc w utrzymaniu równowagi.

Kiedy mówimy o zniekształconych małżowinach usznych?

Zniekształcenia małżowiny usznej mogą być zarówno wrodzone, jak i być skutkiem wypadków czy urazów. Do najczęstszych wad rozwojowych kształtu małżowiny usznej należą:

• odstające małżowiny uszne – to najczęstsza wada rozwojowa ucha zewnętrznego;
• anocja i mikrocja – wady wrodzone polegające na całkowitym lub częściowym braku małżowin usznych. Może to być wada izolowana lub stanowić część zespołu wad wrodzonych;
• guzek Darwina – zgrubienie w tylnej, górnej części obrąbka małżowiny usznej;
• zwinięta małżowina uszna – defekt związany z nieprawidłową budową małżowiny, która w górnej części zawija się na zewnątrz lub do wewnątrz, a czasami zdarza się, że jest zwinięta całkowicie.

Zniekształcone małżowiny uszne – co robić?

Niektórzy zastanawiają się, czy problem zniekształconej małżowiny usznej ustąpi z czasem. Niestety odpowiedź na to pytanie brzmi „nie”. Ukrywanie wystających uszu pod czapką, długimi włosami czy opaską to rozwiązanie jedynie doraźne.

W różnych, mało wiarygodnych źródłach możemy znaleźć wiele innych metod na zniwelowanie wystających uszu. Najbardziej popularnym, a jednocześnie najmniej sensownym przykładem jest ich całonocne przyklejanie plastrem do głowy.

Chirurgiczna korekcja pozwala zmienić budowę lub ustawienie małżowiny, jednak sposób postępowania zależy od rodzaju nieprawidłowości. Wady rozwojowe małżowiny i przewodu słuchowego mogą mieć różne nasilenie, a w części przypadków współistnieją z zaburzeniami słuchu. Dlatego przy bardziej złożonych wadach postępowanie powinno uwzględniać nie tylko wygląd ucha, lecz także jego funkcję.

• odstające małżowiny uszne – to najczęstsza wada rozwojowa ucha zewnętrznego;
  
• anocja i mikrocja – wady wrodzone polegające na całkowitym lub częściowym braku małżowin usznych. Może to być wada izolowana lub stanowić część zespołu wad wrodzonych;
  
• guzek Darwina – zgrubienie w tylnej, górnej części obrąbka małżowiny usznej;
  
• zwinięta małżowina uszna – defekt związany z nieprawidłową budową małżowiny, która w górnej części zawija się na zewnątrz lub do wewnątrz, a czasami zdarza się, że jest zwinięta całkowicie.
  

Zniekształcone małżowiny uszne – możliwości chirurgii plastycznej

Dobór techniki operacyjnej zawsze ma charakter indywidualny. Chirurg podejmuje decyzję na podstawie oceny defektu i stwierdzonych zmian. Ustalając szczegółowy plan leczenia, uwzględnia m.in. stopień nasilenia wady, ewentualne przeciwwskazania do zabiegu czy wiek pacjenta.

U dorosłych powodem niezadowolenia z wyglądu uszu nie musi być jednak wada rozwojowa ani ich nadmierne odstawanie. Problem może dotyczyć wielkości całej małżowiny albo rozmiaru i kształtu płatka ucha. Są to odrębne cechy anatomiczne i wymagają innego rodzaju korekcji.

Kiedy można rozważyć zmniejszenie małżowin usznych?

Zmniejszenie małżowin usznych można rozważyć, gdy jedna lub obie małżowiny są nieproporcjonalnie duże w stosunku do twarzy. Nie jest to to samo co korekcja uszu odstających: ucho może być duże, a jednocześnie prawidłowo przylegać do głowy, podobnie jak małżowina o typowej wielkości może wyraźnie odstawać.

Pacjenci określający swój problem jako za duże uszy mogą zwracać uwagę na przerośnięcie obu małżowin albo wyraźną różnicę ich wielkości. Duże małżowiny uszne mogą zaburzać proporcje w stosunku do twarzy nawet wtedy, gdy ich ustawienie względem głowy nie budzi zastrzeżeń. Wskazaniem do konsultacji może być również asymetria, gdy jedna małżowina jest zauważalnie większa od drugiej.

Zmniejszenie małżowin usznych polega na chirurgicznej redukcji ich rozmiaru. Zakres operacji ustala się indywidualnie w zależności od budowy ucha i oczekiwanej zmiany. Zabieg może obejmować jedno lub oboje uszu i u osób dorosłych wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. W pierwszym okresie po operacji należy liczyć się z obrzękiem, zasinieniem, tkliwością lub dyskomfortem oraz koniecznością ochrony operowanej okolicy podczas gojenia.

Kiedy można rozważyć zmniejszenie płatków uszu?

Zmniejszenie płatków uszu można rozważyć wtedy, gdy płatki są przerośnięte, nadmiernie wydłużone lub ich wielkość jest nieproporcjonalna do pozostałej części ucha. Płatek, w przeciwieństwie do większej części małżowiny, nie ma rusztowania chrzęstnego. Tworzą go przede wszystkim skóra oraz tkanka łączna i tłuszczowa, dlatego z czasem jego wygląd może się zmieniać. 

Wydłużone płatki uszu często stają się bardziej widoczne wraz z wiekiem. Stopniowe zmiany właściwości tkanek miękkich oraz działanie sił grawitacji sprzyjają ich wydłużaniu i opadaniu. Wieloletnie noszenie ciężkich kolczyków może dodatkowo nasilać rozciąganie płatka.

Zmniejszenie płatków uszu polega na chirurgicznym usunięciu nadmiaru tkanek i nadaniu płatkowi odpowiedniego kształtu oraz wielkości. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. W pierwszych dniach po korekcji mogą pojawić się obrzęk, zasinienie, ból lub dyskomfort, a operowaną okolicę należy chronić przed urazami i pielęgnować zgodnie z zaleceniami chirurga. 

Innego postępowania może wymagać rozerwany płatek ucha, na przykład po zahaczeniu kolczykiem lub stopniowym poszerzaniu się jego otworu. W takim przypadku celem zabiegu nie jest jedynie zmniejszenie płatka, ale odtworzenie jego ciągłości i kształtu. Tego typu korekcję określa się jako plastykę płatka ucha. 

Źródła:

https://www.plasticsurgery.org/cosmetic-procedures/ear-surgery

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11866664

FAQ